๐๐๐ฆ๐ ๐๐ฎ๐๐ซ๐ญ๐-๐
๐๐ข๐ซ๐ ๐๐๐๐.
Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl Manufahi , ๐๐ฎ๐ข๐ฌ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ฌ, Realiza Enkonteru Konnselu Konsultivu Munisรญpal hodi Pose ba Membru KKM Foun nain 17 no membru Inerente nain 2 iha Salaun Riak Leman Autoridade Munisรญpiu Manufahi Same Kuarta-Feira 2026.
Enkontru neโe Diresaun Planeamentu Aprezenta mos Relatoriu Primeru trimester hodi prepara atu fo deklarasaun jeral kona-ba atividade sira neโebรฉ implementa husi kada Diresaun Servisu Munisรญpal durante fulan tolu Primeriu iha tinan 2026,hahu husi fulan janeiru toโo Marsu.
Objetivu Prinsipรกl husi relatori ne;e maka atu hatoโo informasaun transparante kona-ba implementasau servisu, atu avalia progresu atividade sira, indentifika rejultaddu neโebรฉ atinji ona, Kontribuisaun efetivu ba komunidade, no mos identifika dezafiu sira neโebรฉ mosu durante implementasaun, hodi prepara no mellora hikas iha trimester tuir mai.
Iha Enkonteru Konselu Konsultivu Munisรญpal neโe mos Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl hatoโo nia Intervensaun katak; Atividade ida neโe automatikamente ita halo pose ida neโe iha matadalan ka regra administrasaun public nian ba membru Konselu neโebรฉ maka dejignadu ona kada tinan 2 sempre iha Mudansa ba Xefi Suku sira durante sira nia mandatu. Konselu Konsultivu Munisรญpal neโe Orgaun ida neโebรฉ laos Legislativa maibe orgaun asesoria ida atu halo Asesmentu Observasaun, kontribui idea fรณ hanoin konstrutivu sira ba Servisu Munisipal nian, ita sempre halo Diskusaun ita nia agenda kada tinan atividade neโe realiza dala rua. Iha tinan ida neโe ita hahu ho Connselu Consultivu extra-ordinรกriu mak ohin loron halo pose ida neโe.
Atu dehan iha neโe katak Asemblea Munisรญpal neโe reprezenta ejijensia ita nia komunidade sira iha baze, Atividade ida neโe importante tebes atu bele Ajuda servisu Munisรญpal, Autoridade Munisรญpiu hodi halo iha Munisรญpiu kada tinan, tanba neโe ita ejiji malu atu Partisipa iha reoniaun sira hanesan neโe tanba dala barak kuandu, Preoridade sira neโebรฉ mai husi Suku presija kada reprejentante Asemblea atu halo Argumentasaun fo Rajaun tanba saida maka Preoridade sira neโe ita avansa mai, ita lao tinan barak ona orgaun ida neโe ita Ejisti kleur ona maibe seidauk tau ida neโe hanesan asuntu ida importante iha ita nia Prejensa.
Iha tinan hira ba kotu iha Kritika barak ita koko muda Mekanismu tuir Xefi Suku sira Ejiji atu konvite neโe la-bele tau deit iha Maneira de Komunikasaun maibe ejiji konvite tenki toโo ita boโot sira nia fatin ida neโe ejijensia husi ita boโot sira katak ho maneira hanesan neโe ita boโot sira partisipa masimu maibe remata husi neโe ita nia nia Partisipasaun neโe la iha Mudansa nafatin hela.
Atu dehan mos ita la dun tau inportansia ba atividade sira neโe kuandu Asuntu sira hanesan neโe informasaun la toโo ba iha ita boโot sira hodi la konsege fahe iinformasaun neโe toโo iha baje entaun komunidade neโe sei la hatene maneira servisu administrasaun Pรบblik, komunidade neโe bele komprende servisu Administrasaun Publik neโe la Signifika katak ita halo ida neโe para ema labele kritika lae, maibe ita halo ida neโe para komunidade neโe kompriende servisu Administrasaun Pรบblik neโe nia la-laok neโe halo nusa.
Husu ita hotu koko atu hametin Estabilidade liu husi Partidu Politika sira halo debate ruma neโebรฉ maka ho Konsultivu fahe hanoin ba malu tuir politika sa ida maka ita atu halo hodi fo benefisiu ba Munisรญpiu ida neโe, suku sira nebe maka besik malu mantein unidade hodi halo diskusaun liu husi oinsa suku ida neโe atu hasae nia Produtu sira, koko halo kompetisaun ho suku seluk atu nune produtu neโe maka tuir suku ida ho suku seluuk bele faโan ba malu ona hodi hasae kresementu ekonomia uma laran, ita tenki hanoin ona toโo iha neโeba tanba ita kolia Kamra Munisรญoal maka ita la hanoin toโo iha neโeba maka poder ida neโe sei mai saugati deit tanba ita la iha hanoin ida neโebe maka doโok.
๐๐๐๐๐ ๐๐โ๐ โ๐ข๐ ๐ข ๐๐ก๐ โ๐๐ก๐ข-โ๐๐ก๐ข ๐ก๐ข๐ โ๐๐๐ข๐ก๐ข๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐-๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ก๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ , ๐๐ข๐ โ๐๐๐ข๐ก๐ข๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐-๐๐๐๐๐ โ๐๐๐๐๐ ๐๐ก๐ข โ๐๐๐๐๐ข ๐๐๐๐ข ๐๐๐๐ก, ๐๐ข๐ โ๐๐๐ข๐ก๐ข๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐-๐๐๐๐๐ โ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ข๐ ๐๐๐ก๐๐ ๐ธ๐๐ ๐๐๐ โ๐ ๐ธ๐๐ ๐ ๐๐๐ข๐. ๐๐๐๐๐ ๐๐ก๐ ๐โ๐ โ๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐ก๐ข๐ โ๐๐๐ข๐ก๐ข๐ โ๐๐๐๐๐ ๐ ๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐ก๐ ๐๐ก๐ข โ๐๐๐ ๐๐ ๐๐ก๐ ๐๐๐ ๐๐ข๐๐ข, ๐๐๐ ๐ก๐ข ๐๐ ๐ ๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐ก๐ ๐๐ก๐ข โ๐๐๐ ๐๐ ๐๐ก๐ ๐๐๐ ๐๐ข๐๐๐ ๐๐๐๐ข, ๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐โ๐ ๐๐๐๐ ๐ก๐๐๐๐ ๐๐๐๐ฃ๐๐ ๐ข ๐๐๐๐ฃ๐๐ ๐ข ๐๐๐๐ฃ๐๐ ๐ข ๐๐๐ ๐๐โ๐ ๐๐๐๐ ๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ข๐๐๐ ๐ฬ๐๐๐ข ๐๐๐๐ข๐๐โ๐ ๐โ๐ ๐๐ก๐ โ๐๐ก๐ข ๐๐๐ ๐๐๐๐๐ .
Iha Sorumutu neโe partisipasaun masimu husi Sekretaris nain 3, Diretor Munisรญpal no Delegasaun Teritoriais,Apa Turiscai, Alas, Same, no Membru Konselu Konsultivu Munisรญpal Manufahi tomak no Reprezentates Partidus Politikus sira, no Konfisoens Relijiojus sira.
“๐๐๐๐ข๐ ๐๐๐”
๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐
Enkortu Dรกhuluk Ne’e ho Objetivu atu Hametin Ko’operasaun, Promove Hanoin Kritiku no Kontribui ba Dezenvolvimentu Sosial no Edukativu Iha Rejiaun.
Iha Sorumutu ne’e Liu husi Intervensaun Exelensia Prezidenti Autoridade Munisipal Manufahi, ๐๐ฎ๐ข๐ฌ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ฌ husu ba manufahi oan hotu atu tau Disiplina, Pontualidade no Responsabilidade sai fator Importante liu.
“Husu ba Ita hotu iha ne’e hanesan Manufahi oan hotu buat ida ne’ebe mak ita seidauk realija masimu ne’e maka Disipilia ida ne’e buat ida ne’ebe susar ita atu halo.
Tanba ne’e husu ba ita hotu-hotu hahu ohin ba oin ita halo Mudansa ba buat sira ki’ikoan hanesan ne’e Disiplina, Pontualidade, no Responsabilidade sira hotu, la-bele hein dehan ita asumi lai knar ruma mak ita foin iha Disiplina ou hau iha tia knar ruma mak hau foin iha Responsabilidade lae, Responsabilidade ne’e mai iha ita ida-idak nia kabas ho todan ne’ebe mak la hanesan Disiplina mai iha ita nia vida lor-loron nian ho Responsabilidade ne’ebe mak la hanesan maibe ida ne’e ita tenki halo.
Tanba sa ita tenki kolia ida ne’e tanba buat ne’ebe ki’ik mak ita la tau atensaun ida ne’e mak susar ba ita, ho ida ne’e mak ita tau importansia ba buat sira hanesan ne’e molok ita hakat ba buat bo’ot sira seluk.
Atu dehan mos iha ne’e Inisiativa ida ne’e sei la akontese kwandu ita la iha Unidade, la iha Boa Vontade, la iha Onestidade, ohin loron ita hamutuk iha ne’e la Reprejenta Partidu kor Keta-ketak maibe ita Reprejenta Povu Manufahi, Reprejenta Ejijensia Povu nian, hau fiar katak laos tanba ita ida-idak nia Interese.
Inportansia mai ita hotu iha loron ida ohin ho nia Objektivu prinsipal maka Manufahi Avansa tan Pasu ida ba Povu ida ne’e, ita la bele tau Prekupasaun orsida se mak atu kaer Asosiasaun ida ne’e, ba se deit mak kaer asosiasaun ida ne’e Konsite deit katak Ne’e Manufahi Oan no nia mak sei Reprezenta Matenek oan hotu”.
Iha prosรฉsu kandidatura matenek Manufahi-oan sira, aprezenta pakote uniku, no hetan tomade de pose ba Estrutura AIM hodi hala’o knaar tuir mandatu estututo AIM durante tinan 3.
Estrutura Asosiasaun intelelektual Manufahi kompostu konsellu administrasaun AIM, Presidente ๐๐๐๐ฅ๐ข๐ญ๐จ ๐๐ขฬ๐ญ๐จ๐ซ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐, vice ๐๐ซ๐ข๐ฌ๐ญ๐จ๐ฏ๐ฬ๐จ ๐๐๐ง๐๐ก๐๐ฌ, sekretaria ๐
๐ข๐ฅ๐จ๐ฆ๐๐ง๐ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐ฎ๐ง๐๐ฌ.
konsellu Fiskal AIM, Presidente ๐๐ง๐จ๐๐ฬ๐ง๐๐ข๐จ ๐๐๐ฏ๐ข๐๐ซ, vise ๐๐ฎ๐๐๐ฌ ๐๐ข๐๐ข๐ซ๐ no sekretariu ๐๐๐ญ๐ฎ๐ซ๐ง๐ข๐ง๐จ ๐๐๐ ๐ง๐จ.
Konsellu Juridiku AIM, Presidente ๐๐ฎ๐ ๐ฎ๐ฌ๐ญ๐จ ๐.๐๐จ๐ฌ ๐๐๐ข๐ฌ, Vise ๐๐๐ฌ๐ช๐ฎ๐๐ฅ๐ ๐๐๐ซ๐ญ๐ข๐ง๐ฌ, ๐ง๐จ ๐ฌ๐๐ค๐ซ๐๐ญ๐ฬ๐ซ๐ข๐จ ๐๐๐ณ๐๐ซ๐ข๐จ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฆ๐๐ง.
hafoin tomade de posse Presidente Administrasaun AIM ๐๐๐๐ฅ๐ข๐ญ๐จ ๐๐ขฬ๐ญ๐จ๐ซ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ promete katak, estrutura ida ne’e nu’udar Manufahi oan sei asume responsabilidade hala’o knaar tuir estatutu haruka, hodi akomula Matenek Manufahi-oan sira hodi kontribui ba dezenvolvimentu Manufahi nian, la iha interese grupu famรญlia no partidu.
๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐ซ๐ฌ๐ฎ ๐๐๐๐
Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl Manufahi, ๐๐ฎ๐ข๐ฌ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ฌ, Hamutuk ho Diretor Agrikultura Munisipiu Manufahi Akompaina SE Primeiru-Ministru (PM), ๐๐๐ฒ ๐๐๐ฅ๐ ๐๐๐ง๐๐ง๐ ๐๐ฎ๐ฌ๐ฆ๐ฬ๐จ halaโo vizita bรก sentru viveiru ikan neโebรฉ lokaliza iha suku Letefoho, postu administrativu Same, munisรญpiu Manufahi,
PM Xanana halaโo vizita neโe hafoin โHaree besik servisu munisipรกl hosi rezultadu avaliasaun bรก kondisaun mรญnimaโ iha Manufahi. Xefe Governu halaโo kolleta bรก ikan neโebรฉ hakiโak iha sentru neโe hosi populasaun no daudaun faโan bรก komunidade.
Sentru viveiru ikan neโe estabelese hosi Ministรฉriu Agrikultura, Pekuรกria, Peskas no Floresta (MAPPF) ho orsamentu $41,934.20 neโebรฉ responsabiliza hosi empreza lokรกl Sealeloerfa Unipessoal Lda iha tinan 2025.
Akompaรฑa Primeiru-Ministru maka Ministru Administrasaun Estatรกl (MAE), Tomรกs do Rosรกrio Cabral, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratรฉjiku (MPIE), Gastรฃo Francisco de Sousa, Ministra Saรบde (MS), Elia dos Reis Amaral, Ministru Agrikultura, Pekuรกria, Peskas no Floretas (MAPPF), Marcos da Cruz, Sekretรกriu Estadu Komunikasaun Sosiรกl (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes,
“๐ด๐๐
๐๐ ๐ท๐จ๐ด”
๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐ซ๐ฌ๐ฎ ๐๐๐๐
Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl Manufahi, ๐๐ฎ๐ข๐ฌ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ฌ, Hamutuk ho Diretora Edukasaun Munisipiu Manufahi Akompaina Primeiru-Ministru (PM), ๐๐๐ฒ ๐๐๐ฅ๐ ๐๐๐ง๐๐ง๐ ๐๐ฎ๐ฌ๐ฆ๐ฬ๐จ haree direta implementasaun programa merenda eskolรกr iha Eskola Colรฉgio Sรฃo Miguel Arcanjo (COSAMAR), postu administrativu Same, munisรญpiu Manufahi,
PM Xanana halaโo observasaun neโe hafoin โHaree besik servisu munisipรกl hosi rezultadu avaliasaun bรก kondisaun mรญnimaโ iha Manufahi. Xefe Governu kontente haree produtu sira neโebรฉ uza bรก merenda eskolรกr tanba nutritivu tebes, no husu atu kontinua fรณ ai-han bรก estudante sira hosi produtu rai-laran. Xanana Gusmรฃo husu estudante sira atu estuda didiโak tanba futuru rai ida-neโe iha jerasaun foun sira-nia liman.
Akompaรฑa Primeiru-Ministru maka Ministru Administrasaun Estatรกl (MAE), ๐๐จ๐ฆ๐ฬ๐ฌ ๐๐จ ๐๐จ๐ฌ๐ฬ๐ซ๐ข๐จ ๐๐๐๐ซ๐๐ฅ, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratรฉjiku (MPIE), ๐๐๐ฌ๐ญ๐ฬ๐จ ๐
๐ซ๐๐ง๐๐ข๐ฌ๐๐จ ๐๐ ๐๐จ๐ฎ๐ฌ๐, Ministra Saรบde (MS), ๐๐ฅ๐ข๐ ๐๐จ๐ฌ ๐๐๐ข๐ฌ ๐๐ฆ๐๐ซ๐๐ฅ, Ministru Agrikultura, Pekuรกria, Peskas no Floretas (MAPPF), ๐๐๐ซ๐๐จ๐ฌ ๐๐ ๐๐ซ๐ฎ๐ณ, Sekretรกriu Estadu Komunikasaun Sosiรกl (SEKOMS), ๐๐ฑ๐ฉ๐๐๐ข๐ญ๐จ ๐๐ข๐๐ฌ ๐๐ข๐ฆ๐๐ง๐๐ฌ.
“๐ด๐๐
๐๐ ๐ท๐จ๐ด”
๐๐๐๐, ๐ ๐๐๐ซ๐ฌ๐ฎ ๐๐๐๐
Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisรญpiu Manufahi ๐๐ฎ๐ข๐ฌ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ ๐๐ ๐๐จ๐ฌ๐ญ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ซ๐๐ฌ Akompaรฑa Sua Exelรฉnsia Primeriu Ministru, ๐๐๐ฒ๐ซ๐๐ฅ๐ ๐๐๐ง๐๐ง๐ ๐๐ฎ๐ฌ๐ฆ๐ฬ๐จ no Ministru Administrasaun Estatรกl, ๐๐จ๐ฆ๐ฬ๐ฌ ๐๐จ ๐๐จ๐ฌ๐ฬ๐ซ๐ข๐จ ๐๐๐๐ซ๐๐ฅ, no Ministru Planeamentu no Investimentu Estratรฉjiku, ๐๐๐ฌ๐ญ๐ฬ๐จ ๐๐ ๐๐จ๐ฎ๐ฌ๐, Ministru Obras Pรบblikas, ๐๐๐ฆ๐ฎ๐๐ฅ ๐๐๐ซ๐ฬง๐๐ฅ no Membru Governu sira, ba Aprezentasaun Atividade Servisu Munisipรกl nian
Hodi prepara an tama ba Poder Lokรกl liu-husi
โ๐จ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐ฒ๐๐๐
๐๐๐๐๐ ๐ด๐ฬ๐๐๐๐โ ne’ebรฉ hala’o husi Ministรฉriu Administrasaun Estatรกl (MAE). Atividade ne’e hala’o iha Salaun Parรณquia Nossa Senhora Assunรงรฃo Same.
Programa ida-neโe hanesan parte ida husi preparasaun IX Governu Konstitusionรกl nian molok implementa Polรญtika Desentralizasaun Podรฉr Lokรกl iha tinan 2027, hodi transfere podรฉr no responsabilidade husi Governu sentrรกl bรก nรญvel lokรกl hanesan munisรญpiu nuneโe povu bele partisipa diretamente iha governasaun no dezenvolvimentu.
Iha vizita neโe Primeiru-Ministru akompaรฑa husi membru Governu balun, neโebรฉ partisipa husi autoridade munisipรกl, setรณr privadu, autoridade postu, autoridade lokรกl, veteranus, diretรณr servisu munisipรกl sira, xefe departementu sira, intelektuรกl sira inklui autoridade sivรญl ho militรกr.
“๐๐๐๐ข๐ ๐๐๐”