๐๐€๐Œ ๐‡๐€๐‹๐€โ€™๐Ž ๐’๐Ž๐‘๐”๐Œ๐”๐“๐”๐Š ๐‡๐Ž ๐€๐Œ๐” ๐๐€๐‘๐Ž๐Š๐ˆ๐€ ๐“๐”๐‘๐ˆ๐’๐Š๐€๐ˆ ๐๐€ ๐ˆ๐Œ๐๐‹๐„๐Œ๐„๐๐“๐€๐’๐€๐”๐ ๐๐‘๐Ž๐™๐„๐“๐” ๐๐๐ƒ๐’ ๐‡๐€๐‘๐ˆ ๐Š๐€๐๐„๐‹๐€ ๐…๐Ž๐”๐.

28 July 2026

๐“๐ฎ๐ซ๐ข๐ฌ๐ค๐š๐ข ๐Š๐ฎ๐š๐ซ๐ญ๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐Ÿ๐Ÿ ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisรญpal Manufahi ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, Akomaรฑa husi Director PNDS Munisรญpiu ho Ekipa PNDS Postu no Munisรญpiu ohin halaโ€™o Sorumutuk ho Amu Parรณkia Turiskai hodi Kolia kona ba Prozetu PNDS neโ€™ebรฉ maka halo Konstrusaun ba Kapela iha Suku Foho lau no Lesuata. Liu husi Sorumutuk ida neโ€™e tanba Menus komunikasaun entre Servisu PNDS ho Igreza tanba Antes neโ€™e Igreza rasik iha ona Planu atu halo Kapela 2 Entre Suku Foho Lau ho Suku Leusata maibe Medida la hanesan ho Implementasaun PNDS nian neโ€™ebe maka iha, Tanba neโ€™e tuir Parokia nia hakarak ho Medida; 24 ร— 9 ba Suku Lesuata no 25 ร— 10 ba Suku FohoLau, tanba ho Razaun katak ba Futuru Igreza iha ona planu atu hari Estasaun iha Suku 2 refere.
Sorumutuk neโ€™e iha Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisรญpal Manufahi nia Intervensaun hateten; โ€œBa dahuluk Hau atu dehan deit katak ohin ita hasoru malu laos tanba Deputadu sira kestiona iha Publiku lae, Maibe ita hasoru malu ida neโ€™e ita presiza tebes atu hasoru malu dala ruma tanba Tempu ita hotu iha Preokupasaun ho Servisu halo ita la konsege hasoru malu, maibe husi parte Hau nian laos tanba informasaun neโ€™e fo sai iha Media Sosial maka Ita hasoru malu lae no hau la foti Kestaun ida neโ€™e sai Kestaun Politika lae, Maibe Hau rona Informasaun katak Amu seidauk Simu Informasaun kona ba atu Hari Kapela foun tanba ida neโ€™e maka hau mai, Informasaun barak husi Parlametu sira Kestiona iha Plenari kona ba Servisu Autoridade nian Ami nunka tau Kestaun kona ba ida neโ€™e. Maibe ohin Ita hasoru malu iha neโ€™e tanba Lina Koordenasaun entre Autoridade ho Igreza ida neโ€™e maka buat ida Importante tebes, no laos tanba Intervensaun husi Deputadu sira maka Ita tau hirak neโ€™e ba Kestaun ka Problema neโ€™e laos buat foun.
Atu dehan mos kata lolos neโ€™e ita halo uluk Koordenasaun ho diak entre Autoridade no Igreza maibe dalaruma mos laos dehan Ami mak la hatene ka Ami haluhan ida lae maibe dalaruma mos ita fahe Tempu maka la Sufsiente no klaru kata husi Parokia sente Falta Informasaun, Aproveita Oportunidade ida neโ€™e hakarak husu Deskulpa ba Parte Igreza nian, Atu dehan mos katak Ejijensia hirak neโ€™ebรฉ maka mai laos Ema ida nian deit lae maibe Ejijensia Sarani no Povu nian, dalaruma mos Hau tetu katak iha Konselu Konsultivu Munisipal Hau kolia mos kona ba ita hari tia Kapela Pois ita nia maluk sira seluk hanesan Musulmanu ka Religiaun seluk ita Presiza Tetu mos Ema sira neโ€™e tanba Sira mos sidadun Timor tanba ita kolia hanesan Estadu ita tenki iha Inkluzaun tanba neโ€™e maka dalaruma Ita kolia Asuntu sira neโ€™e.
Karik hau kolia hanesan Sarani Agradese ba Goverrnu ida neโ€™e bele tau mos Iha Preoridade ba Hari Kapela ka fati para Ita hodi hahi hanai Ita nia Maromak tuir Ita nia Fiar Katolik nian no Hau fiar katak Estadu iha Hanoin hodi hari Kapela sira neโ€™e mos la Sala ida tanba la Ses husi Kontribuisaun Igreza Katolik nian ba Luta Rezistensia nian, la Kolia ho ibun katak tanba ida neโ€™e, Maibe husi asaun sira neโ€™e atu dehan katak Povu ka Rai ida neโ€™e fo Obrigadu ba Igreza Katolik, Maibe ita nia Komunikasaun maka dala ruma la toโ€™o ba malu, maibe Hau espera katak ho ita nia Sorumutuk ida neโ€™e bele iha dalan Klarefikasaun ba malu no Ami hein nafatin husi Parte Igrza nian Apoiu Moral no Orasaun ba Servisu hotu.
Tanba neโ€™e Hau atu dehan tan dala ida katak hau la iha Kestaun ho Intervesaun husi Deputadu nian Hau mos la iha ketaun ho Intervesaun Politika neโ€™ebe maka sira halo maibe hau iha Preokupasaun ho Igreza tanba neโ€™e maka ita hasoru malu iha neโ€™e maibe ita iha ona informasaun diak ba malu no hau fiar katak ba oin Igreza nafatin hamrik iha Autoridade nia kotuk, no laos hamrik atu defende Politika maibe hamrik atu Apoiu oinsa ita atu Dezenvolve Munisipiu ida neโ€™e diak liu-tanโ€.#HatetenPAM#
Iha Sorumutuk ida neโ€™e iha mos Rezultadu Diak Entre Autoridade no Igreza hodi fo ona Solusaun diak ba malu katak PNDS Kontinua ho Obra neโ€™ebรฉ hahu ona maibe Medida tuir Igreza nia Desijaun neโ€™ebe iha tanba neโ€™e parte 2 iha ona Koperasaun Servisu diak tebes ba Futuru.
Iha Sorumutuk ida neโ€™e mos hetan Prezesa Husi Amu Parokia Turiskai no Amu Vigariu Turiskai, Prezidenti Autoridade Munisรญpal, Administrador Postu Turiskai, Komandante PNTL Postu Turiskai ho Ekipa, Koordenador Konselu Pastoral Turiskai ho Ekipa, Diretor PNDS Munisรญpiu ho Ekipa, no Xefi Suku sira neโ€™ebรฉ maka hetan mos Konstrusaun Kapela.
“๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œ”
๐’๐š๐ฆ๐ž ๐’๐ž๐ ๐ฎ๐ง๐๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐Ÿ๐Ÿ• ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisipรกl Manufahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, konvoka sorumutu Extra Ordinรกria ho membru Konsellu Kordenasaun Munisipรกl iha Salaun Kablaki. Diresaun Servisu Munisipรกl ida-idak aprezenta progresu servisu ba preparasaun avaliasaun kondisaun minima ba daruak nian no halo konfirmasaun ba prienximentu formatu avaliasaun kondisaun mรญnima ba daruak nian.
“๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œ”
๐’๐š๐ฆ๐ž, ๐Ÿ๐Ÿ“ ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Iha Serimรณnia husik fonsaโ€™e sira, Prezidenti Autoridade Munisipรกl Manfuahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, husik hela mensajen balun ba foinsaโ€™e Uniรฃo Nasional Eskuteros Timor Leste Munisรญpiu Manufahi, atividade Jambore Nasional neโ€™ebรฉ halaโ€™o iha Munisรญpiu Bobonaro nia objetivu mak forma karakter no hadomi Ambineti.
Hau nia parabens ba inan aman sira neโ€™ebรฉ akompaรฑa ita boot sira nia atividade ida neโ€™e, katak responsabilidade neโ€™e boot tebes hanesan inan aman, no atividade neโ€™e halaโ€™o iha Munisรญpiu Bobonaro, inan aman sira entrega responsabilidade neโ€™e ba xefi grupu atu kuida sira toโ€™o atividade neโ€™e remata fila fali mai ita nia Munisipiu ho kondisaun diak.
Iha atividade neโ€™e ita boot sira aprende barak liu oinsa atu forma joven sai ema ida neโ€™ebรฉ hadomi Rai ida neโ€™e, Joven ida neโ€™ebรฉ iha responsabilidade ba nia aan ba nia familia no ba Sosiade, joven ida neโ€™ebรฉ badinas estuda, aprende servisu ho ekipa, hadomi malu no respeitu malu, hatudu ijemplu ba malu iha fatin neโ€™ebรฉ maka ita boot sira konsentra ba, utuliza sasan sira hanesan plastiku, akua mamuk no kalen tau iha lixu fatin neโ€™e parte ida husi kuidadu ambineti.
Foinsaโ€™e Munisipiu Manufahi hamutuk 23 Antes atu aranka ba Munisรญpiu Bononaro konsentra iha Jardin Multifunsaun Same, hamutuk ho autoridade Munisipรกl no Autoridade seguransa akompaรฑa husi Inan Aman sira.
“โ„ณโ„ฏ๐’น๐’พ๐’ถ ๐’ซ๐’œโ„ณ”
๐ƒ๐ˆ๐‹๐ˆ ๐’๐ž๐ฌ๐ญ๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐Ÿ๐Ÿ’ ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Presidente Autoridade Munisipal Manufahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, hamutuk ho Diretรณr SMASA, Xefi Suku Rotutu, Grotu, Betano no Xefi Aldeia sira Partisipa iha Seremonia Lansamentu Projetu Kiwa Preserve no Seremonia neโ€™e halao iha Novu Turismu Bidau Lisidere Dili.
PRESERVE Pacific Resilience through Secure livelihoods, Ecosystem and Resource management, valued culture and Equity mak projetu reziliรฉnsia klimรกtika rejionรกl ida ne’ebรฉ sei implementa iha Timor-Leste, Papua Nova Guinรฉ no Samoa, husi Maiu 2026 to’o Setembru 2029. WaterAid Australia lidera projetu ne’e iha parseria ho Live & Learn no Permatil Global, ho apoiu hosi Inisiativa Kiwa. Projetu ne’e uza solusaun bazeia ba natureza atu proteje ekosistema, haburas seguransa bee no ai-han, no hametin moris-dignu komunidade sira.
Iha Seremonia Lansamentu neโ€™e iha Diskursu Exelรฉnsia Presidente Autoridade Munisipal Sublina katak: โ€œIha Timor-Leste, projetu ne’e sei servisu hamutuk ho komunidade iha area mota Karau ulun. inklui Suku Daisua, Rotuto, Grotu no Betano. Ida ne’e importante tebes, tanba bee ne’ebรฉ tun husi foho sempre liu husi Suku sira ne’ebe pertense ba mota boot sira iha Manufahi. Bee hirak ne’e sei sirkula ba natar no tasi. Tanba ne’e, problema no solusaun hirak ne’ebe sei ofrese tenke halo mos ligasaun ho Populasaun sira ne’ebe hela iha parte foho to’o iha rai tetuk.
Hau nota katak projetu ida ne’e sei promove regra tradisionรกl sira hanesan tara bandu hodi halo reflorestasaun ba mota-ninin, protesaun ba bee matan sira, infraestrutura bio-infiltrasaun, kontrolu erozaun, prรกtika agroekolรณjika no projetu ida ne’e mos asegura partisipasaun ema hotu liliu feto, juventude no ema ho defisiรฉnsia.
Hau hakrak sita uitoan kona ba risku no potensialidade territorial iha Munisipiu Manufahi. Autoridade Munisipiu Manufahi iha koordenasaun diak ho MPIE ba elaborasaun PMOT iha Munisipiu Manufahi. Dadus diagnรณstiku PMOT hatudu katak Manufahi nia รกrea foho iha ligasaun forte ho area kostรกl iha sul. รrea foho nian iha potensialidade atu produs kafรฉ, kami, ai-fuan no hortikultura, iha sorin seluk iha รกrea kostรกl iha Betano no Alas, no zona Caraulun no Sahen, iha potensialidade boot ba natar, batar, modo, peska no produsaun alimentar sira ne’ebe orientadu ba merkadu.
Iha sorin seluk mos Exelรฉnsia Presidente Autoridade Munisipal Hodi Povu Manufahi nia Naran hato’o agradese ba Inisiativa Kiwa no parseiru finansiamentu ne’ebรฉ apoia esforsu rejionรกl ida-ne’e, inklui Uniaun Europeia, Franรงa liuhosi AFD, Kanada, Austrรกlia no Nova Zelandia. Dezenvolvimentu iha Munisipiu Manufahi la mai husi instituisaun ida de’it. Ita hato’o agradese ba WaterAid nia apoiu kleur iha Timor-Leste no Manufahi, inklui programa HALIRAS BESI, neสผebรฉ servisu ho Autoridade Munisipรกl, BTL, PARTISIPA, grupu maneja fasilidade bee no sosiedade sivil atu hametin BESI inkluzivu no reziliente. Ita mรณs rekoรฑese RAEBIA, Luta ba Futuru no JICA-GCF ba apoiu iha Suku Aitemua, Turiscai, atu dezenvolve regulamentu suku, mapa utilizasaun rai futuru no Tara Bandu atu proteje floresta, biodiversidade no rekursu naturรกl. Prosesu konsultasaun komunidade ida-ne’e fรณ ezemplu di’ak kona-ba lei tradisionรกl, planeamentu no siรฉnsia bele servisu hamutuk. Ita agradese ba Governu no povu Japaun no organizasaun DEKAPRO ba apoiu istรณriku ba kanรกl irigasaun iha Uma Berloic, Alas; no rekoรฑese JICA nia kontribuisaun ba planeamentu mestre agrikultura no dezenvolvimentu irigasaun iha nivel nasionรกl.
Seremonia neโ€™e Marka Prezensa husi Sua Excelensia Segundu Vice Primeiru Ministru RDTL Reprezenta husi Exelรฉnsia Vise-Ministru ba Operasionalizasaun Ospitรกl Dr. Flรกvio Brandรฃo Mendes de Araรบjo, Sua Exelรฉnsia Membru Governu, Reprezentante Ministeriu no ajรฉnsia nasionรกl sira Sua Exelรฉnsia Embaixadรณr Timor-Leste ba Asuntu Klimรกtiku, Reprezentante Inisiativa Kiwa no parseiru finansiamentu, Reprezentante WaterAid Australia no WaterAid Timor-Leste, Live & Learn, no Permatil Global, Reprezentante parseiru dezenvolvimentu no organizasaun sosiedade sivรญl sira.
“โ„ณโ„ฏ๐’น๐’พ๐’ถ ๐’ซ๐’œโ„ณ”
๐’๐š๐ฅ๐š๐ฎ๐ง ๐‘๐ข๐š๐ค ๐‹๐ž๐ฆ๐š๐ง, ๐Ÿ๐Ÿ• ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisipรกl Manfuahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ,ohin Lidera Sorumutuk Extra Ordinariu Konselu Konsultivu Munisรญpal akompaรฑa husi Sekretariu Asuntu Sosiรกl no Organiuzasaun Komunitariu, Sekretarriu Finansas no Administrasaun Munisรญpal iha Salaun Riak Leman Autoridade Munisรญpรกl.
Iha Sorumutuk neโ€™e Membru Konsellu Konsultivu Munisipรกl halao apresiasaun ba orden traballu Estabelesementu
๐‘†๐‘ก๐‘’๐‘’๐‘Ÿ๐‘–๐‘›๐‘” ๐ถ๐‘œ๐‘š๐‘š๐‘–๐‘ก๐‘ก๐‘’๐‘’ /๐‘‡๐‘Ž๐‘ ๐‘˜ ๐น๐‘œ๐‘Ÿ๐‘๐‘’. ba Preparasaun hasoru Bai Loro-naruk โ€œEL Niรฑoโ€ iha Munisรญpiu Manufahi, ho Totรกl Votus afavor 24 no Kriasaun Grupu Traballu Temรกtiku sira (Asuntu Ekonรณmiku, Asuntu Infraestrutura no Asuntu Sosiรกl) Akompaรฑamentu Konsultivu ba Atividade Dezenvolvimentu Munisรญpรกl nian, ho Votus afavor 26.
Entertantu iha Sorumutuk Extra Ordinariu neโ€™e iha abertura husi Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisipรกl, partisipa husi Konsellu Kordenasaun Munisipรกl no Parseriu Dezenvolvimentu servisu hamutuk ho Autoridade Munisipรกl inisia no elabora Proposta Estabelese Ekipa Task Force ba Preparasaun hasoru Bai Loro-naruk โ€œEL Niรฑoโ€ iha Munisรญpiu Manufahi, no iha Proposta neโ€™e, Aprezenta husi Diretรณr Fundasaun Luta ba Futuru Ne’ebe kolobora servisu hamutuk ho Caritas Australia Timor-Leste no WaterAid
“โ„ณโ„ฏ๐’น๐’พ๐’ถ ๐’ซ๐’œโ„ณ”
๐…๐š๐ญ๐ฎ๐›๐ž๐ซ๐ฅ๐ข๐ฎ ๐’๐ž๐ ๐ฎ๐ง๐๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š, ๐ŸŽ๐Ÿ” ๐๐ž ๐‰๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”
Exelรฉnsia Presidente Autoridade Munisipal Manufahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, hamutuk ho Director Servisu Munisipal Protesaun Sivil no Jestaun Risku Dezastre Naturais (SM-PCJRDN) Akompaรฑa husi Administrador Postu Administrativo Fatuberliu, Director Servisu Munisipal PNDS, Obras Pรบblica, Asaun Social, PDIM no Koordenador Balkaun Uniku Distribui ai-han Emerjensia ba famรญlia vรญtima hosi Dezastre Naturais Erozaun no Inundasaun Iha Posto Administrativo Fatuberliu neโ€™ebรฉ mak akontese hafoin udan boโ€™ot iha fulan-Maiu loron 10 -15 liuba ho total hamutuk uma kain 44 kompostu hosi Suku 2 mak hanesan Suku Fatukahi, Aldeia Weleti, SP3 Iha famรญlia vรญtima afetadu Inundasaun hamutuk uma kain 21 no Iha Suku Caicasa iha uma kain 23 neโ€™ebโ€e mak Afetadu husi desastre naturais Inundasaun no rai halai.
Iha Distribusaun Ai-han Emerzensia neโ€™e , Excelรชncia Presidente Autoridade Munisipal hateten katak; Apoio sira kompostu hosi Aรญ-han no laos Aรญ-han hodi hatudu katak governo lokal sempre hamutuk ho ita boโ€™ot sira iha Kualquer tempo no Governo nafatin Esforsu atu buka Meius oinsa mak bele solusiona ita boโ€™ot sira nia Problema, Tamba neโ€™e parte Autoridade Munisรญpal tau ona iha Planu Orsamentu ba Prevensaun nian, Atu nunรฉ antes udan boโ€™ot hodi bele Normaliza antes mota ka Be dalan neโ€™ebe kada tinan sempre fo Afetadu ba Komunidade, no Ita hein katak Ita nia proposta bele hetan aprovasaun husi Governo Central.
Sorin seluk Lider Masimu Munisรญpiu neโ€™e akresenta tan katak; โ€œLa iha Governu ka estadu ida maka la hanoin diak ba nia povu no Estadu ka Governu neโ€™e iha tanba ita boโ€™ot sira hodi tau matan ba nia Povu. Tanba neโ€™e iha loron hirak liu ba ita halo Operasaun ba Animal Ema balun dehan Estadu neโ€™e la hadomi nia Povu, estadu neโ€™e sempre hadomi nia Povu, la iha Desizaun ida mka Governu neโ€™e halo hodi Estraga fali nia Povu Desizaun sira neโ€™e mosu atu Ema hotu bele sente diak neโ€™e ba Ema hotu, hanesan Animal maka ita la tau iha nia Fatin bele Estraga Ema Seluk neโ€™ebe maka iha Vontade atu halo Toโ€™os ka Ema seluk neโ€™ebe maka iha Vontade atu halo netik buat diak ruma iha nia Kintal ladik tanba neโ€™e maka tetu to hirak neโ€™e hotu ita hodi halo ida neโ€™e. Agradese mos ba Xefi Suku no Administrador Postu ita boโ€™ot sira nia Kooperasaun diak tebes, kolabora Servisu sira hotu neโ€™ebe maka Governu halo iha Baze, Agradese mos ba Komunidade tomak ita hare katak Durante Operasaun neโ€™e lao Komunidade sira Apoiu no Kopera servisu ho diak la Kestiona makas Maske iha Media Sosial Ema ida rua koalia maibe Hau fiar katak laos Sira maka mai hamutuk ho ita boโ€™ot sira iha neโ€™e, no hau Fiar katak La iha Estadu ida maka la hanoin diak ba nia Povu.โ€ #HatetenPAM#
“๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œ
ANUNSIU SELESAUN BA EMPREZA LOKAL SIRA NE’EBE KOMPETE IHA KONKURSU PUBLIKU MUNICIPAL.
Ho anunsio ida ne’e Autoridade Municipiu MANUFAHI bazeia ba artigo 51ยฐ husi Diplima Ministerial No 19/2013, 16 Outubru mai anunsia empreza lokal sira nebe selesionadu tuir prosesu aprovizionamentu PDIM hodi halo konstrusaun obra publika.
๐Œ๐ข๐ง๐๐ž๐ฅ๐ฎ ๐’๐š๐›๐๐ฎ, ๐Ÿ๐Ÿ• ๐‰๐ฎ๐ง๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisรญpiu Manufahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ. Akompaรฑa husi Diretor Munisรญpal no Delegasaun Teritoriais ohin halao Vizita Komunitaria iha Suku Mindelu Postu Administrativu Turiscai, hodi halao Dialogu no rona direita Preokupasaun Komunidade nian iha Baze.
Iha Sorumutuk neโ€™e Antes hahu Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade Munisรญpiu Manufahi Prezidi Minutu ida hakmatek hodi hasae Homenazen ondra no Gloria ba ita nia Heroi no Heroina Sira hotu Espesialmente ba Familia Enlutada Eis Prezidenti RDTL, Saudozu Dr. Francisco Guterres Lรบ Olo neโ€™ebรฉ maka Nai Maromak bolu ona ba hamutuk ho Anju no Santu sira iha Lalehan, Tanba ho Sira nia Sakrefisiu maka ohin loron ida hotu sente Liberdade ida neโ€™e.
Liu husi Sorumutuk neโ€™e mos Lider Masimu Munisรญpiu neโ€™e hateten; “Liu husi Vizita neโ€™ebe maka durante neโ€™e ita halao kada suku ho nia Objektivu maka atu hasoru malau hanesan neโ€™e atu ita bele koinese malu diak liu tanba dalabarak ita temin dehan Ita neโ€™e Manufahi maibe dala ruma husi Suku id aba Suku seluk susar tebes ita atu koinese malau, Satan husi Postu ida ba Postu seluk neโ€™e susar liu. Tanba neโ€™e maka ita presiza liu husi atividade sira hanesan neโ€™e para ita bele koinese malu hodi hola parte hanesan famila ida atu nuneโ€™e ita bele iha lina Komunikasaun neโ€™e diak liu hodi hamosu Amizade no Estabilidade hirak neโ€™e hotu ita halo maka Dezenvolvimentu neโ€™e bele lao ho diak. Buat hotu atu lao ho diak maske ita iha hanoin ka mehi mesak diak ba ita nia Suku ka Aldeia maka ita la iha Unidade, La iha Amizade maka buat hotu bele diak, haoin hotu bele diak maibe susar ba ita atu Hahu buat ruma.
Tanba neโ€™e husi Autoridade Munisรญpiu fo Apresiasaun boโ€™ot ba Suku Mindelu ho ita Boโ€™ot sira nia inisiativa bele konvida ona ami mai iha neโ€™e ita bele hasoru malu diak liu no Ami mos hakarak mai rona direita ita boโ€™ot sira nia Difikuldade, Problema ka obsataklu sira neโ€™ebรฉ maka durante neโ€™e ita boโ€™ot sira hasoru iha emi nia Suku Laran rasik atu nuneโ€™e ita hodi fo hanoin ba malu, La dehan katak remata ita nia sorumutuk ida neโ€™e ami sai ba ami halo kedas Milagre ba Infraestrutura ba Emi lae, Maibe liu husi Ami nia Vizita sira neโ€™e Autoridade Munisรญpiu bele hatene Emi nia Problema kuandu ita lori Problema sira neโ€™e ba iha Munisรญpiu liu husi Konselu Konsultivu Munisรญpal mak Ita nia Administrador Postu sir aka ita nia Xefi Suku sira karik hato buat ruma maka haluhan karik ita bele kompleta malu tanba liu husi Vizita direita hanesan neโ€™e no Ajuda Autoridade karik atu Foti desijaun ruma bele hanoin hetan ona Problema neโ€™ebรฉ maka ita boโ€™ot sira hasoru Durante neโ€™e hodi bele desidi tuir Preoridade ka Problema neโ€™ebรฉ maka ita boโ€™ot sira iha no Preoridade sira neโ€™e ita fahe ba Parte 2 mak hanesan; 1 Munisรญpiu bele resolve ho Kapasidade Orsamentu neโ€™ebe maka iha. 2 hanesan Estrada, Eletrisidade, Saรบde neโ€™e kompetesia tomak neโ€™e mai husi Nasional. Entaun ida neโ€™ebe maka Kompetensia iha Nasiona nian neโ€™e maka ita mai rona hodi hatoโ€™o Relatori ba Nasional hodi bele foti Asaun ruma atu nuneโ€™e bele hatan ba saida maka ita hotu nia hakarak”.#HatetenPAM#
Ho Prezensa Exelรฉnsia Prezidenti Autoridade nian Komunidade Suku Midelu hatoโ€™o sira nia Preokupasau liu-liu kona ba Estrada โ€œTanba Komunidade Suku Mindelu Mate hanesan mate neโ€™e maka Seidauk maibe Mate Kiโ€™ik neโ€™e barak onaโ€™โ€™, Eletrisidade, Konstrui Fatin Turismu Komunitari, Konstrui Eskola Ensinu Primaria Suku Mindelun Aumenta Profisores ba Eskola sira, husu Atu loke Eskola Sekundari ZeraL 31 de Dezembru 1978 Nicolau Lobatu, husu fatin neโ€™ebรฉ sai hanesan Patrimoniu Estadu Atu hari Sede Suku Foun, no Aumenta Komputer Printer ba Suku hodi bele atende Komunidade sira, husu Atu Fasilita Formasaun ba Funsionari suku sira, no Uma bainaka iha Binanai, husu atu hari Sentru Joventudi, oinsa atu tulun Grupu Feto sira ba Ekipamentu makina Suku Ropa, Homan no Soru Tais, Aytu halo Mudansa ba Agrikultura Tradisional ba Agrikultura ba Modernu.#Kmunidade#
“๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œ”
๐’๐š๐ฆ๐ž ๐“๐ž๐ซ๐ฌ๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š ๐Ÿ‘๐ŸŽ ๐‰๐ฎ๐งฬƒ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl Manufahi, ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, Akompaรฑa husi Diretรณr PNDS Munisรญpiu no Xefi Suku Letefoho, Xefi Aldeia Kota-Lala hamutuk ho Lia Nain no Komunidade sira halao Seremonia Lansamentu Kultura Fatuk Dahuluk ba Prozetu PNDS Rehabelitasaun Estrada Rurais (Estrada Betaun) iha Aldeia Kota-Lala Suku Letefoho Postu Administrativu Same.
Iha Seremonia Lansamentu neโ€™e Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl hateten; โ€œIha neโ€™e hau hakarak fo hanoin deit ba ita hotu katak Programa neโ€™ebe maka husi Estadu mai iha Komunidade neโ€™e hodi ita kolia kona ba Infraestrutura iha buat rua mak hanesan; Ida maka liu husi PDIM no Ida seluk Maka liu husi PNDS nian agora dadauk ita Implementa direita ba komunidade maka Desidi rasik. Atu dehan iha neโ€™e katak ba Prozetu kiโ€™ikoan hirak neโ€™ebe maka mai iha ita nia Suku ita rasik maka tenki sente ona katak ita mak nain ba Prozetu neโ€™e, Atu nuneโ€™e ita hotu-hotu bele kontrola hodi hare Prozetu neโ€™ebe maka iha Liu-liu Autoridade Komunitariu sira, Katus Lia nain sira hotu karik lao ba hare hela, tanba neโ€™e Prozetu komunitariu karik ita nia Badaen sira hadia buat ruma haluhan buat balun husu ita atu fo hanoin ba badaen sira ka Hanesan Fornesedor sira maka Fornese karik material ruma ka Ekipamentus sira husu atu fornese ho didiak hodi Finaliza tuir nia tempu neโ€™ebe maka determina ona atu nuneโ€™e Orsamentu neโ€™e la-bele fila ba Kofri Estadu.
Dala ida tan Prozetu komunitariu sira hanesan neโ€™e ita tenki tau iha ita nia Konsiensia tanba Prozetu sira neโ€™e Nain maka ita boโ€™ot sira husu ita hotu tau atensaun ba Kolabora servisu hamutuk ho Ekipa PNDS koโ€™ordena malu ho di-diak karik iha buat rukm, Atu fo hanoin mos ba Joven sira atu servisu karik kolia ba malu neโ€™e Prozetu komunitariu laos Prozetu kompania mak mai halo maibe Orsamentu neโ€™e ita boโ€™ot sira nia Ekipa dunik maka zere osan neโ€™e, karik presiza atu servisu maibe tenki servisu ho Kontribuisaun ho fuan tanba dalan neโ€™e laos ema husi fatin seluk maka Utilija lae neโ€™e ita rasiik maka sei utilija dalan neโ€™e, nafatin sente ita m,aka sai nain ba Obra neโ€™eโ€.#HatetenPAM#
Obra neโ€™e Implementa husi Ekipa PNSD hamutuk ho Komunidade ba Rehabelitasaun Estrada Rurais (Estrada Betaun) Metru 256, Drainazen Metru 15, Moru Satan Rai metro 13, no Box Culver 1 ho Total Orsamentu $. 24,257.00, Kompania neโ€™ebe mak sai hanesan Fornesedor hodi Fornese Material (Fabrikadu) maka Kompania HERLINA Unip.Lda no Kompania DARIBINARIA Unip.Lda maka Fornese Mateial (Lokal).
โ€œ๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œโ€
๐’๐š๐ฆ๐ž ๐“๐ž๐ซ๐ฌ๐š-๐…๐ž๐ข๐ซ๐š ๐Ÿ‘๐ŸŽ ๐‰๐ฎ๐งฬƒ๐ฎ ๐Ÿ๐ŸŽ๐Ÿ๐Ÿ”.
Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl Manufahi , ๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐Œ๐š๐ซ๐œฬง๐š๐ฅ ๐๐š ๐‚๐จ๐ฌ๐ญ๐š ๐“๐š๐ฏ๐š๐ซ๐ž๐ฌ, Akompaรฑa husi Sekretariu Munisรญpal nain 3 Realiza Enkontru Konnselu Konsultivu Munisรญpal hodi Aprezenta no Deskuti mos Agenda Prinsipal 3 ba Membru Konnselu Konsultivu Munisรญpal.
Iha Agenda tolu neโ€™e mak hanesan;
1. Estabelesementu Komisaun Traballu ba Acompaรฑamentu Membru Konsellu Konsultivu Munisipal Periodu 2026-2028.
2. Aprezentasaun ba Konfirmasaun no Fiksasaun Naran Aldeia no Suku Foun iha Postu Administrativu Same.
3. Instrumentus ka Materiais Propriu ba Loron Nasional no Munisรญpal iha Resintu Luak.
Agenda 3 neโ€™e iha Diskusaun forum hodi hakat ba Votasaun Membru konsellu sira fo Votus Afavor 36 Kontra 0 Abstensaun 0.
Iha Sorumutu neโ€™e, Intervensaun Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisipรกl nian Hateten; โ€œAtividade ida neโ€™e hanesan bain-bain atividade Regular neโ€™ebe maka kada Tinan ita realiza dala rua iha Fulan Juรฑu no Dezembru, dalaruma mos ita bele halo Extraordianariu. Atu dehan mos loron ohin ita iha Agenda 3 neโ€™ebe maka relevante ba ita, presiza deskuti maibe la taka dalan ka bele hamosu mos hanoin ruma husi membru Konsellu sira bele tau mos hanoin ruma hodi deskuti. Tanba neโ€™e membru Konsellu sira hanesan Xรฉfi suku sira mai atu Defende mos Ezijรฉnsia Povu nian iha baze, fo hanoin Servisu Autoridade nian neโ€™ebe maka diak no ladiak durante neโ€™e, tau hanoin hamutuk fo ideias sira neโ€™ebe maka inovativu hodi ajuda servisu Autoridade nian atende ba Nesesidade Povu nian. Hau husu ba ita hotu atu Partisipa ho ativu tanba Krรญtika malu neโ€™e buat neโ€™ebe maka normal, ita la hirus malu ida, ita mai atu deskuti povu nia vida ka Ezijensia Povu nian, tanba neโ€™e ita hotu bele hato nia hanoin neโ€™ebe mak inovativu no Konstrutivu, lalikan tauk atu kritika ka hato Sujestaun ruma iha Sorumutuk ida neโ€™eโ€.#HatetenPAM#
Iha Sorin seluk mos Xefi Suku Kaikasa lamenta ho Atividade neโ€™ebe maka Munisรญpiu orienta liu husi Diretor Gestaun Merkadu no Turismu ho ekipa oho Animal neโ€™ebe mak husik livre iha Estrada Protokolu sira hodi Preturba Movimentasaun iha Estrada. Tanba neโ€™e nia husu Atu Diretor Gestaun merkadu ho Ekipa atu hare mos iha nia Suku, tanba loron hirak liu ba nia Suku la hetan Ekipa nia atuasaun ba oho animal iha Suku Kaikasa, ida neโ€™e Sente Tristi tebes.#Hateten Xefi suku Kaikasa#
“๐Œ๐ž๐๐ข๐š ๐๐€๐Œ”

ยฉ 2026 Autoridade Munisipiu Manufahi