Preparasaun vizita ofisiál husi S.E. Primeiru-Ministru

6 March 2026

𝐒𝐀𝐌𝐄, 𝟎𝟓 𝐌𝐚𝐫𝐬𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi , 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, Hetan Vizita husi Exelénsia Vise-Ministru Administrasaun Estatál, 𝐉𝐚𝐜𝐢𝐧𝐭𝐨 𝐑𝐢𝐠𝐨𝐛𝐞𝐫𝐭𝐨 𝐆𝐨𝐦𝐞𝐬 𝐝𝐞 𝐃𝐞𝐮𝐬, hala’o enkontru koordenasaun ho estrutura Prezidente Autoridade Munisípiu Manufahi ba preparasaun vizita ofisiál husi S.E. Primeiru-Ministru, 𝐊𝐚𝐲 𝐑𝐚𝐥𝐚 𝐗𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚 𝐆𝐮𝐬𝐦𝐚̃𝐨, ne’ebé ajenda ona ba loron 8 to 9 iha Munisípiu Manufahi.
Iha Enkontru Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál informa kona-ba vizita S.E, Primeriu Ministru nian laos buat foun ida mai Munisípiu Manufahi, Munisípiu lubuk ida maka hetan ona Vizita husi SE, Primeriu Ministru nian iha Loron 9 Fulan Marsu Manufahi mos sei hetan vizita husi SE- Primeru Ministru nian, ohin ita iha uluk ona Vizita ida husi Ekipa Avansadu atu hodi hare no kompleta hanoin hamutuk ba ita nia Preparasaun, ita nia Kondisaun fatin ne’ebe maka SE- Primeru Ministru sei ba Vizita.
Antes ida ne’e lori Autoridade Munisípal Manufahi hato’o Ami nia Bemvindu ba SE- Vise-Ministru Administrasaun Estatál ho Komitiva, Atu Relata katak Munisípiu mos iha ona Preparasaun antes fulan ba kotuk mak hanesan; hadia hikas Rekomendasaun sira husi ekipa Avaliadór ba Avaliasaun kondisoens Minimu durante fulan hira ba kotuk, liu husi ita nia preparasaun liña Kordenasaun entre Entidade sira hotu hodi hare ba Preparasaun sira iha terrenu.
Iha mos atividade seluk hanesan Agrikultura ka area produtivu sira ne’ebé mak bele hasa’e Produsaun hodi Prepara ba Munisipiu nia Kbi’it rasik, no Munisípiu nia retornu, saida mak Munisípiu bele hetan Kuandu ita simu Kamra Munisípiu,
Entaun liu husi Preparasaun sira ne’e atu dehan ita la foka deit ba iha material no Infraestrutura bazik ho Kondisoens real Munisípiu nian maibe ita halo mos Sosializasaun kona-ba Vantazen no Desvantazen ne’ebé mak sei mai kuandu Kamra Munisípiu ne’e ita hetan ita simu atu nune’e Komunidade bele hatene, komunidade bele apar katak la signifika Kamra Munisipiu ne’e mai Milagre bele Monu husi lalehan mai, Kamra Munisipiu ne’e mai Presija ita hotu nia Esforsu Tomak.
Ita Ejiji Kamra Munisipiu ne’e mai ita mos iha Knar lubuk ida ne’ebé mak ita presija halo ita Presija Luta hamutuk, Servisu hamutu atu nune’e ita bele Dezenvolve ita nia rai liu husi Poder Politika ne’ebé mak diak la garantia OGE maibe Povu ne’e rasik bele moris ho kondisaun ne’ebé mak nia iha atu hodi dezenvolve nia an iha Sosiadade.
Iha sorumutu ne’e Partisipasaun masimu husi, Sekretaris nain 3, Diretores Nasional, Komandante PNTL no F-FDTL Diretor Munisípal no Delegasaun Teritoriais, Administradór Postu Turiskai, Alas no Same, Lider Komunitariu sira iha Salaun Riak Leman Autoridade Munisípiu.
“𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐏𝐀𝐌”
𝐒𝐚𝐥𝐚𝐮𝐧 𝐑𝐢𝐚𝐤 𝐋𝐞𝐦𝐚𝐧, 𝟎𝟒 𝐌𝐚𝐫𝐬𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Manorin 65 akompaña husi Diretora Edukasaun Munisipál, 𝐉𝐨𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐝𝐚 𝐒𝐢𝐥𝐯𝐚 𝐒𝐨𝐚𝐫𝐞𝐬 aprezenta aan iha Autoridade Munisipál iha Salaun Riak Leman Autoridade Munisipál, iha loron kuarta-Feria, Marsu 2026.
Prezidenti Autoridade Munisípiu Manufahi, 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, agradese ba Ministériu Edukasaun, oferese ona manorin 65 mai Manufahi, ajuda no hanorin estudante sira, alende hanorin siénsia, knar hanesan manorin nain, ne’e la fasil vokasaun ida ne’ebé ita bele dehan “𝐇𝐄𝐑𝐎𝐈 𝐁𝐀 𝐍𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍”, knar ita boot sira nian todan maibe valór boot liu, hanesan Autoridade Munisipál husu ba manorin nain sira, atu sevisu ho fuan eduka ita nia oan sira laos deit ho siénsia maibe oinsa atu hatene respeitu ema seluk, ita boot sira sai hanesan aman inan ba alunu sira iha eskola.
Iha eskola ita boot sira mak sei gia alunu sira atu aprende iha amibenti moris lor-loron nian, kordena ho entidade sira hotu idak-idak hala’o nia knar kria komunikasaun ida diak, iha naksalak ruma fó hatene ba malu kria amezade ba malu atu nune’e mosu problema ruma tur hamutuk rezolve hamutuk.
Parabens ba ita boot sira hala’o knar halo didiak ba, estudante sira nia futuru iha ita boot sira nia liman.
“𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐏𝐀𝐌”
Salaun Riak Leman, 28 Janeiru 2026
Exelénsia Prezidenti Autoridade Munisípiu Manufahi, Luis Marçal da Costa Tavares hateten iha abertura; “rejultadu avaliasaun ne’e sei dauk final, mezmu Manufahi iha valór Muito Bom, Diresaun sira hotu iha ne’e toma nota atu bele hadia diak liu tan servisu sira ne’ebé nesesáriu duni atu kompleta rekejitus sira tuir no kumprimenta ba regra avaliadór sira nian”.
Manufahi ne’e ita hotu nian, nun’e rejultadu ne’e diak ka la diak, ne’e resposabildiade ita hotu nian, se deit mak povu fó fiar, servisu ho fuan, nakonu ho domin, pozisaun ne’e provizóriu, maibé poder lokál ne’e Diretu Konstitusionál. Ho poder lokál mak sei aselera lalais Dezenvolvimentu iha Munisípiu Manufahi. Sé iha oportunidade hadia rai ida ne’e no lori povu ba moris diak ita apoiu no hadia ho responsabilidade.
Aprezentasaun ida ne’e ita hotu asiti iha valór balun sei menus hela, husu ita hotu hare karik iha fallansu iha parte balu, koko atu hadia no hakas-aan atu servisu ho vontade tomak.
“Media PAM”
Salaun KABLAKI, 05 Fevereiru 2026
Prezidenti Komisaun A Parlamentu Nasionál ne’ebé mak trata Asuntu Konstitusionál no Justisa, Distintu Deputadu Natalino dos Santos Nascimento ho membru komisaun halo enkontru ho Autoridade Munisipál Manufahi iha Salaun Kablaki.
Iha enkontru ne’e, Prezidenti Autoridade Munisipál, Luis Marçal da Costa Tavares, akompaña husi Sekretáriu Munisipál Asuntu Administrasaun no Finansas, Sekretáriu Munisipál Asuntu Sosiál no Oeganizasaun Komunitária, Diretora Diretora Rejistu Sivil, Diretora Rejistu Notariadu Servisu Kadastrais Munisipál, Diretór STAE, Diretór Ajénsia Fiskalizasaun, Diretór Servisu Munisipál Apoiu ONG no Organizasaun Komunitáriu, rona preokupasaun membrus komisaun nian kona-bá prontidaun Autoridade Munisipál nian hodi simu podér lokál, liu-liu iha área rekursu umanu, rekursu finanseiru, lejislasaun no rekrsu naturais (área potensialidade ne’ebé iha).
Iha enkontru ne’e, membrus komisaun sira halo fiskalizasaun hare liu-ba preparasaun Munisípiu Manufahi nian ba simu Poder Lokál ne’ebé ninia avaliasaun kondisaun minima fó sai husi Ministériu Administrasaun Estatál ba Munisípiu lima mak hetan “Muito Bom” inkluindu Manufahi. Portantu, Exelénsia Prezidenti Autoridade Munisípiu Manufahi hateten; Manufahi prontu 100% simu Poder Lokál.
Podér lokál ninia sentidu, iha ami nia VONTADE no KOMPROMIXU; Hametin unidade, estabilidade hodi serví povu ho diak.
Autoridade Munisipál ho nia diresaun hamutuk 20 hala’o hela ezersísiu no prepara hela kondisaun sira, hodi hakat ba poder lokál. Munisípiu nia problema bo’ot liu mak Orsamentu no planu sira hetan aprovasaun husi Konsellu Konsultivu Munisipál iha faze diskusaun no ba iha Komisaun Ratifikasaun Orsamentu hetan korte ho rajaun sira ne’ebé nesesáriu.
Líder máximu Autoridade Munisípiu ne’e, haktuir tan; “Servisu ne’ebé Autoridade halo prinsipál hodi simu poder Lokál mak konsolida Manufahi oan sira, Lider Partidu Politiku hotu, Organzasaun rejisténsia sira, Veteranu, líder relijioza sira ho hanoin ida deit kria estabilidade no unidade, atu nune’e povu ne’e bele moris hakmatek, hodi hein Governu Sentrál atribui poder lokál mai Manufahi, hodi lori administrasaun habesik aan liu-ba komunidade, hadia povu ne’e nia moris konkretiza mehi avo bei ala sira nian, ba ukun rasik-aan”.
“Media PAM”
Tutuluro, 10 Fevereiru 2026
Sekretáriu Asuntu Sosiál no Organizasaun Komunitáriu, Aleixo de Deus, Reprezenta Prezidenti Autoridade Munisipál Manufahi, akompaña husi Diretór Apoiu ONG no Organziasaun Komunitariu, Diretór Seguransa Alimentar, Diretór Ajensia Fiskalizasaun, Xefi Gabineti AT PAM, Asesor Politiku PAM, Reprezentante Diretor Terras no Propriedade, Xefi Departamentu Transporte Obras Públika, no ekipa Tekniku husi Autoridade Munisipal, partisipa sormutu dialogu ho Komunidade Roin (Borfu no Daur) buka solusaun ba Dezentendimentu ne’ebe iha.
Dialogu ne’e realiza iha Aldeia Daur-Aldeia Roin Suku Tutuluro, Postu Administrativu Same.
Reprezentante Prezidenti, hateten ami nia prezensa iha ne’e bazeia-ba rejultadu sorumutu Konsellu Konsultivu Munisipál iha dia 22 dezembru tinan 2025, nebe disidi Autoridade Munisipal mak organiza komunidade parte Rua hodi buka solusaun, no koordenasaun parmanenti ekipa ida husi Suku Tutuluro ba hasoru Sua Exelénsia Prezidenti Autoridade, ne’ebé hanesan autoridade orgullu tanba komunidade rua ne’e bele simu malu fali no haluha ona istoria sira uluk hodi hamutuk hateke ba oin hari unidade no estabilidade atu nune’e dezenvolvimentu bele lao iha fatin ida ne’e.
Iha tinan 40 resin liu ba kotuk, laos ita mak fahe malu maibe ne’e iha sistema ukun iha tempu neba mak halo ita fahe malu ne’e los deit iha Daur, maibe iha fatin seluk mos, ne’ebé tempu to’o ona atu loke liman ba malu simu malu ba, atu jerasaun ida tuir mai labele sai vitima ba dezenvolvimentu.
Iha dialógu ne’e portavos Komunidade Daur, Joaquim da Silva hatete;
Hau lori komunidade nia naran agradese ba Prezidenti Autoridade Munisipál ho nia kometiva tomak, ho laran luak hodi rona preokupasaun komunidade sira nian. Durante tinan barak Xefi Suku Atuál no Xefi Suku sira seluk konvoka ona sorumutu ba dala barak maibe la iha solusaun.
Iha tinan 2025 esforsu Prezidenti Autoridade konvoka reuniaun Konsellu Konsultivu Munisipal halo diskusaun ba preokupasaun komunidade Daur nian.
Ami hotu agradese no orgullu hahú ohin ba oin la temi ona lia fuan Daur no Borfu maibe temin fali Roin deit no Administrativanmente partensia ba Suku Tutuluro.
Ita boot sira nia prezensa momentu istóriku no orgullu boot ida mai ami, ohin loron tersa feira dia 10 fulan fevereiru tinan 2026 iha sede komunitáriu Daur komunidade parte leten no kraik simu malu fila fali, katuas lia nain husi parte rua halao ona serimónia Kulturál iha dia 09 kalan no dia 10 Esforsu Autoridade Munisipal nian komunidade rua ne’e hamutuk sai aldeia ida deit, partensia Suku Tutuluro.
“Media PAM”
Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi , 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, Patisipa Seremonia Lansamentu Fasilidade Kuidadus Emerjénsia Obstrétiku no Neonatal – Báziku (𝐊𝐄𝐦𝐎𝐍-𝐁), iha Postu Saúde Maternidade Turiscai.
Iha Seremonia Lansamentu ne’e Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi hato’o Agradese wain tebes ba Govenu Sentral no Sua Exelénsia Ministra Saúde ne’ebe ho laran Kaman hi’it an mai to’o iha Postu turiscai no Ami agradese tebe-tebes ba Apoiu sira ne’e hotu hanesa prezente ida mai ami iha iha Munisipiu Manufahi liu-liu Postu Administrativu Turiscai.
Liu husi tulun ka apoiu hirak ne’e Ami nafatin Agradese tebes maibe Prezente ida ne’e foin mak iha Postu Turiscai ho fatubeliu maibe Postu 2 seluk mos hakarak hanesan ne’e hanesan iha Postu Alas mos ho Situasaun ida ne’ebe mak hanesan Sira mos presija atu hetan hanesan Turiscai ho fatuberliu.
Atu dehan mos kata kami la husu tan tanba Iha Postu barak iha Teritori laran tomak mos iha Presija no ejijensia ne’ebe mak hanesan mos ho Ami.
Maibe hanesan Autoridade iha Obrigasaun Ami nian atu hato’o nafatik katak sei iha balun ne’ebe mak Presija tebes Governu Sentral nia tulun.
Iha Seremonia ne’e Partisipa Direita husi S.E Ministra Saúde, 𝐃𝐫𝐚. 𝐄́𝐥𝐢𝐚 𝐀. 𝐀. 𝐑𝐞𝐢𝐬 𝐀𝐦𝐚𝐫𝐚𝐥, Embaixadór Japaun ba Timor-Leste no Reprezentante UNFPA.
“𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐏𝐀𝐌 𝐌𝐚𝐧𝐮𝐟𝐚𝐡𝐢”
𝐓𝐮𝐫𝐢𝐬𝐜𝐚𝐢, 𝟏𝟒 𝐅𝐞𝐛𝐞𝐫𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi , 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, Akompaina husi Sekretaris Asuntu Sosial no Diretor Agrikultura, Diretor PNDS, Diretor Gestaun Merkadu, Diretor MSSI Vizita Komunidade Sira iha Postu Administrativu Turiscai Suku Liurai Aldeia Titi Lawai.
Liu husi Vizita ho Objektivu atu rona direita Difikuldade no Preokupasaun husi komunidade no Joven Sira nian iha Aldeia Titi Lawai,
iha vizita ne’e mos Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi hato’o nia intervensaun katak;
Iha Vizita ida ne’e atu hateten katak ne’e Responsabilidade bo’ot ba ita hotu nian, tanba ho Vijita ne’e oinsa atu hodi Autoridade besik liu ba Povu , no povu Kontribui, Povu kolabora, Povu servisu hamutuk ho Estadu,
Tanba dala Barak liu husi atn hau nia Vizita Hau Sempre dehan katak Unidade ne’e mak Save ida Importante ba Dezenvolvimentu.
Ohin loron ita hamutuk iha ne’e laos mai husi Suku ida deit, Laos mai husi Kor ida deit, Laos mai husi Ema ida Deit lae, maibe ita mai husi Parte oi-oin atu mai tau liman hamutuk, mai hari Unidade ida atu Hodi Simu ita nia Kamra Munisipal.
Ejijensia hirak ne’e hotu kwandu ita la hamutuk maka Sei fo Inpaktu ba ita hotu nia Desijaun Atu tama ba kamra Munisipal.
Iha Vijita ida ne’e atu dehan katak ita tenki mai buka malu Fahe hanoin ba malu, no Rona direita Komunidade ne’e nia preokupasaun, Komunidade nia Difikuldade ne’ebe mak durante Komunidade sira Infreta iha area remotas sira mai ita tur hodi kolia hodi fo Alternativu hamutuk ida ne’e mak objektivu ita buka malu.
Liu husi hirak ne’e hotu ita indentifika saida mak it abele Rezolve iha ne’e it abele Rejolve Saida mak ita labele ita tau hanoin hamutuk haruka ba Nasional.
Papel Importante husi Atividadwe hirak ne’e hotu maka ita atu kolia no Sosializa kona ba Kamra Munisipal, tanba liu husi karma Munisipal ne’e buat Hotu-Hotu iha Laran ona, Ita kolia kona ba Agrikultura, Edukasaun, Saúdi, Obras Publik mos iha inklui iha Laran Desijaun hotu-Hotu iha ita nia Liman so Projetu nivel nassional mak Lae.
Tanba ne’e mak ita Hotu tenki Servisu mak’as ba ida ne’e, ita hotu tenki Esforsuan ba ida ne’e.
Nafatin atu fo hanoin ba Joven sira tenki iha Kreatividade halo buat ruma ne’ebe mak bele fo benefisiu ba igta nia an rasik no ba komunidade no povu Suku ka Aldeia ida ne’e Liu husi hadia ita nia Produtu sira ne,ebe mak iha ita nia suku laran.
Iha Vizita ne’e hetan Partisipasaun masimu husi Komunidade, Joven, Veteranus Veterana Sira, Administrador Postu administrativu Turiscai, Xefi Suku Sira husi Suku Sira Seluk mos.
“𝑴𝒆𝒅𝒊𝒂 𝑷𝑨𝑴 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒇𝒂𝒉𝒊”
𝐅𝐀𝐓𝐔𝐁𝐄𝐑𝐋𝐈𝐔, 𝟏𝟗 𝐅𝐞v𝐞𝐫𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi , 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, Akompaina husi Sekretaris Asuntu Sosial, Diretor Agrikultura, Diretor ONG, Diretor PNDS, Diretora Edukasaun no Inspiktor Edukasaun Husi Alas no Fatuberliu, Komandante PNTL Eskuadra Fatuberliu, Reprezentante Administrador Postu Administrativu Fatuberliu, Amu Vigariu Paroqia Fatuberliu,no Komunidade Aldeia Kledik Antiga Halao’o Seremonia Lansamentu Koileta Rambutan iha Aldeia Kledik Suku Fatukahi Postu Administrativu Fatuberliu.
Iha Seremonia lansamentu Koileta Rambutan ne’e Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál hato’o Parabeins ba Grupu Fatuk Hali no Ekipa Extensionista sira ba Servisu Agrikultura nian katak Servisu hirak hanesan ne’en mak ita Presija tanba ita bo’ot sira nia esforsu mak ohin loron fo dunik rejultadu diak ba Komunidade no Grupu ida ne’e.
“Hau hakarak hateten Rambutan ida ne’e Lansamentu kuda hahu husi tina 2019 husi Administrador Munisípiu Sesante mak ohin Loron ita koileta ne’e atu dehan mai ita katak Sustentabilidade Programa iha governu ida ne’e la sala ida kwandu ita kontinua ema seluk nia obra ttanba Rejultadu ita sente, entau ita hotu tenki hanoin future mos hanesa ne’e katak ema seluk nia obra mai tau labele hakotu hatutan nia obra ne’e tanba ita sira ne’e mak sei sente hamutuk tanba Manufahi ne’e ita hotu-hotu nian tanba ida ne’e fo hanoin ba malu ba katak Ita hatutan ema seluk nia Obra ne’e la Sala ida”.
Investementu barak mak mosu husi grupu hirak ne’ebe mak iha hodi husu apoiu ba estadu dala barak depois de apoiu hirak ne’e to’o mai investementu ne’e lakon tia, Responsabilidade ita hotu hotu nian atu hadia Rai ida ne’e ema hotu-hotu iha responsabilidade huis Autoridade tun to’o iha povu Agrikultura sira, Rejultadu ne’ebe mak ohin hatudu laos bo’ot liu maibe la Kaman signifika katak la bo’ot liu hanesan ne’e mak la Kaman ona karik mak nia bot liu halo nusa , tanba ne’e mak presija ita hotu-hotu nia vontade ita hotu nia servisu maka’as, depois ida ne’e mak nia fo rejultadu ne’e responsabilidade servisu Munisípal nia atu hodi rejultadu ida
ne’e ba tau iha ne’ebe, tanba labele fo todan deit ba to’os nain maibe ne’e Responsabilidade ita hotu nian atu destribui ba merkadu tanba liu husi ita nia maneira hirak ne’e atu bele fo vontade ba to’os nain rira.
“Ami mai laos atu mai hare deit ita bo’ot sira nia rejultadu koileta lae, laos mai rona deit ita bo’ot sira nia difikuldade sira katak ita bo’ot sira nia prosesu lao Susar tebes lae, Maibe ami mai oinsa ita atu fo hanoin ba malu tanba ita agora iha kompetisaun bo’ot ho ema Estranjeiru, Karik mak ita la iha hanoin foun atu fa’an rasik ita nia produtu hodi kompete ho sira neineik ba beibeik ita sei la hela ona iha sidade tanba Ema estranjeiru mak sei nakonu iha ita nia rain.
Ho ida ne’e mak ita tenki iha prinsipiu no mentalidade katak kuda kedas agora atu nune’e ita nia oan sir abele aproveita iha future mai.
Liu-liu ba Joven sira tenki iha kriatividade atu halo uluk buat ruma molok Estadu Apoiu ne’e ita nia dever hanesan Sidadun ida.
“𝑴𝒆𝒅𝒊𝒂 𝑷𝑨𝑴 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒇𝒂𝒉𝒊”
𝐒𝐚𝐦𝐞, 𝟐𝟎 𝐅𝐞𝐯𝐞𝐫𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Autoridade Munisipal Manufahi konvoka Sorumutu ho Kompañia Fornesedór ai-hán ba Merenda Eskolár iha Salaun Kablaki, ho ninia objetivu hodi ko’alia no klarifika ba malu sobre informasaun sira liga ho fornesimentu ai-hán ba programa merenda eskolár nian iha terrenu.
Prezidenti Autoridade Munisipál, 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬 hatete; “Kompaña Lokál parseiru Governu nian no Autoridade Munisipál mak konvida ita bo’ot sira hola parte hodi ejukuta no fornese ai-han ba eskola sira. Programa merenda eskolár la hanesan ho projetu fíziku sira.
Merenda eskolár ne’e, kada alunu/a konsumu 0,35 cents ba kada loron efetivu. Autoridade tau konfiansa ba ita bo’ot sira, husu atu jere halo didiak hodi hadia nutrisaun ba ita nia estudantes sira.
Iha trimestre dahuluk ita bo’ot sira sei investe no utiliza ita bo’ot sira osan rasik, wainhira governu aprova osan merenda eskolar nian, Governu sei devolve fali ita bo’ot sira nia osan bazeia-ba gastu ne’ebé iha”.
Tuir observasaun husi Diresaun Edukasaun Munisipál nian, iha kompaña balun fornese ai han la tuir menú programa Merenda Eskolár nian no iha duni failansu balu, presija kompaña sira, halo kordenasaun ida diak ho Diretór Eskola hare mós matadan kona-ba menu nian, tenik Diretora Edukasaun Munisipál.
Líder Máximu Autoridade Munisipál ne’e, akresenta tan katak; “Iha sorumutu ne’e, Autoridade Munisipál la-hasai disijaun ruma, kompañia balun hakarak atu akompaña lai-nia prosesu, autoridade Munisipál konsidera no ba komapaña sira ne’ebé mak hakarak kontinua fornese ai-han, Autoridade Munisipál, husu atu hadia failansu sira ne’ebé iha atu bele implementa programa merenda eskolar iha Manufahi lao tuir matadalan, hodi tulun no hasa’e estudante sira nia koiñesimentu (kapasidade) liu-husi konsumu ai-han ne’ebé nakonu ho nutrisaun”.
Portantu, Kompañia Lokál ne’ebé mak partisipa iha sorumutu ne’e mak hanesan; Fergo Unip.Lda, Kristela Macela Unip.Lda, Haet Haha Unip. Lda, Bomer Unip.Lda. no Hulmo Unip.Lda.
“𝑴𝒆𝒅𝒊𝒂 𝑷𝑨𝑴 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒇𝒂𝒉𝒊”
𝐋𝐀𝐒, 𝟐𝟎 𝐅𝐞𝐯𝐞𝐫𝐞𝐢𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔
Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál Manufahi , 𝐋𝐮𝐢𝐬 𝐌𝐚𝐫𝐜̧𝐚𝐥 𝐝𝐚 𝐂𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐓𝐚𝐯𝐚𝐫𝐞𝐬, Akompaina husi Sekretais Asuntu Sosiais, Diretor Gestaun Merkadu no Turismu, Diretor Agrikultura, Diretor Fiskalizasaun, Hamutuk ho Komunidade Natar nain sira hala’o Lansamentu Koileta Hare iha Natar We-Inan Suku Dotik Postu Administrativu Alas.
Iha Lansamentu ne’e Exelénsia Prezidente Autoridade Munisipál husik hela hanoin ka Mensagen balun ba komunidade to’os no Natar nain sira katak;
Objektivu ida ita mai iha ne’e atu muda ita nia moris ida kada loron han dala 3 ne’e sai fali benefisiu seluk hanesan, Sustenta familia uma laran, oan sira bele ba eskola, hadia no muda ita nia vida moris, tanba mors ida atu sai diak los mak ema ne’ebe riku deit, Laos mak ida hatene Le no Hakerek deit, Laos ema ne’ebe mak Eskola bo’ot deit, hanesan iha tempu pasadu nian katak ema Liurai deit mak bele moris diak Lae, Maibe Ema hotu-hotu ka Povu ne’ebe mak moris iha Rai ida ne’e Livre atu moris diak.
Direitu ida atu moris diak ne’e mak Estadu husik Livre ba Ema hotu-hotu atu moris Livre hanesan Povu ka Sosiadade ida ne’ebe mak Badinas nia bele Riku, Hanesan mos Agora ita iha natar we- inan mak Povu ka to’os nain ida ne’ebe mak Badinas no Kreatividade nia bele Riku, ita bele halo komparasaun deit katak ohin Loron iha maluk balun ne’ebe mak sai Vendedor iha Merkadu to’o oras ne’e mos la hatene hakerek maibe Sira bele Riku iha buat hotu, ne’e atu dehan saida mai ita katak maske la matenek iha buat seluk maibe liu husi nia badinass halo buat seluk bele ona muda nia moris.
Liu husi esperensia hirak hanesan ne’e mak ita ohin loron mai hamutuk iha fatin ka Natar ida ne’e ita iha Vizaun atu hakat ba iha moris diak tanba ita mai laos atu servisu bah an Loron ida dala 3 deit la Presija ita mai hamutuk iha ne’e, ita hakiak deit animal mos ita bele han ona loron ida dala 3 nian.
Ita iha natar We-inan ita foin hahu maibe konsege ona fo rezultadu ne’ebe diak ba ita, Liu husi ida ne’e atu influensia ita nafatin iha vontade halo natar, maibe ita mos iha hanoin ona katan We-inan laos fatin ba natar deit maibe ba future ita mos iha hanoin halo oinsa para zere fila fali natar ne’e ba fatin Turismu ida nebe Natural tur ita vida Agrikultura nian katak iha ne’e bele natar maibe bele iha nia Viu ka Paisagen ne’ebe Furak ba Turista sira.
iha natar we-inan Laos fatin ita atu hodi halimar, los fatin ita atu hodi mai gava malu, laos ftin hanesan ema dehan karik fatin ita hodi mai buka oin atu nune’e ema bele hatene dehan ita servisu, maibe Natar We-inan sai hanesan fatin sentru ida atu hodi Motiva to’os no natar nain sira seluk hodi ita bele Avansa.
“𝑴𝒆𝒅𝒊𝒂 𝑷𝑨𝑴 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒇𝒂𝒉𝒊”

© 2026 Autoridade Munisipiu Manufahi